verleden

We blijven voortdurend de luchtkwaliteit in gebouwen volgen, met als doel waardevolle gegevens te verzamelen. Dit helpt ons bij het identificeren van essentiële informatie om ervoor te zorgen dat schadelijke aerosolen niet worden ingeademd. We streven ernaar een gezond binnenklimaat te creëren. Jouw bewustwording en maatregelen dragen hieraan bij.

temperatuur per minuut
luchtvochtigheid grafiek op maat

temperatuur per dag
luchtvochtigheid grafiek op maat

luchtvochtigheid per minuut
luchtvochtigheid grafiek op maat

luchtvochtigheid per dag
luchtvochtigheid grafiek op maat

luchtverversing per minuut
luchtvochtigheid grafiek op maat

luchtverversing per dag
luchtvochtigheid grafiek op maat

Laat je meeslepen in een fascinerende ontdekkingsreis door de geheimen van de lucht om je heen en hoe we de hygiëne van die lucht kunnen optimaliseren. Onderzoek de betoverende grafieken hieronder, die de gegevens van twee co₂-meters voor de maanden augustus en februari onthullen. De puntenwolkgrafiek laat de onderlinge verbanden van de variabelen tot leven komen.

Hier zijn de variabelen die we analyseren voor het binnenklimaat:

De puntenwolkgrafiek laat datapunten zien, waarbij elk punt een gemiddelde waarde voor X en Y per dag vertegenwoordigt. Deze waarden zijn gebaseerd op gegevens die zijn geregistreerd tussen 09:00 uur en 22:00 uur. Elk datapunt wordt weergegeven op het snijpunt van zijn X- en Y-waarden.

puntenwolkgrafiek augustus
luchtvochtigheid grafiek op maat

puntenwolkgrafiek februari
luchtvochtigheid grafiek op maat

Correlatie

De positie van de datapunten in relatie tot elkaar laat zien of er een verband is tussen de variabelen. Als de datapunten een rechte lijn vormen, betekent dit een positief verband. Als X groter wordt, wordt Y ook groter (of omgekeerd). Als de datapunten willekeurig verspreid zijn, is er geen sterk verband. De grafiek van februari ziet er anders uit dan die van augustus vanwege het effect van afwijkende weersomstandigheden op het binnenklimaat. In de binnenruimte "boven" gebruiken we HVAC-systemen, inclusief luchtbevochtigers. Deze ruimte heeft de hoogste enthalpie in de winter. In de "garage" hebben we geen HVAC-systemen; het binnenklimaat wordt volledig beïnvloed door het weer.

Buitenlucht

De staafdiagrammen hieronder laten zien hoeveel de lucht binnen verschilt van de lucht buiten in termen van enthalpie. De gegevens van de binnenruimte komen van de co₂-meter in de ruimte "boven", terwijl de buitenluchtgegevens afkomstig zijn van de uurgegevens van het KNMI. Het is belangrijk te beseffen dat voor een ideaal binnenklimaat niet alleen energie aan de lucht moet worden toegevoegd in de vorm van warmte en waterdamp, maar dat de lucht ook moet worden ververst met 10 liter per seconde per persoon. Dit maakt duidelijk dat er kosten verbonden zijn aan het handhaven van een optimaal binnenklimaat.

enthalpieverschil in februari
luchtvochtigheid grafiek op maat

Wat is een optimaal binnenklimaat?

Een ideaal binnenklimaat heeft een temperatuur van 23°C ± 5°C (lucht enthalpie 23,1 kJ/kg ± 5 kJ/kg). De waterdamp enthalpie is 23 kJ/kg - 5 kJ/kg of + 9 kJ/kg, wat resulteert in een relatieve luchtvochtigheid van 50% ± 10%. Er moet ook voldoende schone lucht zijn, 20 liter per seconde per persoon is een norm die ASHRAE hanteert voor een klaslokaal op momenten dat sprake is van een officiële uitbraak (IRRM Infection Risk Management Mode). Wanneer het binnenklimaat optimaal is, is de menselijke weerstand het beste en is de kans op virusverspreiding het laagst. Dit komt doordat een optimaal binnenklimaat de verspreiding van virussen en bacteriën via de lucht vermindert en het immuunsysteem versterkt. Het is echter moeilijker om in de winter een optimaal binnenklimaat te bereiken.

Verloop door de seizoenen.

In Nederland en ook in andere landen blijkt uit gegevens dat het coronavirus zich beter verspreidt wanneer de luchtvochtigheid te laag of te hoog is. Verschillende onderzoekers hebben deze bevindingen gedaan.

seizoenspatroon coronavirus
luchtvochtigheid grafiek op maat

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de omstandigheden binnen, vooral de luchtvochtigheid, invloed hebben op de verspreiding en ernst van het coronavirus. Een te lage luchtvochtigheid komt vaak voor wanneer het kouder wordt. In een binnenruimte kan dit leiden tot een luchtvochtigheid onder 40%, wat nadelig is voor de verspreiding van het virus. De virusdeeltjes kunnen dan gemakkelijker door de lucht verspreiden. Bovendien droogt het slijmvlies in de luchtwegen uit, wat het immuunsysteem verzwakt in de strijd tegen virussen. Als je eenmaal ziek bent, kan dit ook een negatieve invloed hebben op het herstel.

Naast het binnenklimaat zijn immuniteit, drukte en kabaal de belangrijkste risicofactoren voor luchtweginfecties.

Een te hoge luchtvochtigheid komt meestal voor in de zomer of nazomer. In een binnenruimte kan de relatieve luchtvochtigheid dan boven 70% stijgen. Virussen kunnen in deze omstandigheden langer overleven in druppels en op oppervlakken. Mensen hoesten en niezen vaker, waardoor druppels met virusdeeltjes zich gemakkelijker verspreiden. Een voorbeeld van een virusuitbraak bij een te hoge luchtvochtigheid was het festival festival Verknipt in juli 2021.

In Nederland zijn de meest ernstige uitbraken van het virus in de winter. In tropische landen verloopt het seizoenspatroon anders, evenals de belangrijkste manier waarop het virus wordt overgedragen.

Luchtbevochtigers

In de winter is de lucht in huis meestal droog. Dit gebeurt omdat koude lucht van buiten minder waterdamp kan vasthouden, en als we die lucht binnen verwarmen, kan de luchtvochtigheid onder de 40% komen.

Om dat te voorkomen, is het belangrijk om de luchtvochtigheid in huis op peil te houden. Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Planten in huis kunnen helpen de luchtvochtigheid te verhogen. Je kunt ook natte handdoeken ophangen of bewust de was laten drogen. Als je de badkamer gebruikt, kun je bewust de stoom naar de drogere delen van het huis laten gaan. Als je een meer professionele aanpak wilt, zijn speciale luchtbevochtigers een oplossing. Alle methoden vragen wat moeite, dus kies iets wat je gedurende de hele koude periode kunt volhouden.

Een handige manier om de luchtvochtigheid in huis te verhogen, is met behulp van een luchtbevochtiger, zoals de Stadler Form Oskar. Ik gebruik meerdere van deze systemen tegelijk. Het systeem werkt met filters die je twee keer per seizoen moet vervangen. De lucht wordt van onderen aangezogen en gaat door het filter naar buiten. Het filter is vochtig. Bij koud en droog weer gaat een gevuld systeem ongeveer 24 uur mee.

afbeelding luchtbevochtiger

Het filter laat water verdampen en neemt ook deeltjes uit de lucht op. Omdat virusdeeltjes niet zo stevig zijn, is de kans klein dat actieve virussen het filter kunnen passeren. Dus, naast het verdampen van water, werkt het systeem ook als luchtreiniger, ook al was het daar oorspronkelijk niet voor ontworpen.

In de winter is het belangrijk om aandacht te besteden aan droge lucht. Een luchtbevochtiger, zoals de Stadler Form Oskar, is een handige manier om de luchtvochtigheid in huis te verhogen.

Het is verwarrend

De relatieve luchtvochtigheid wordt bepaald door de temperatuur (lucht_enthalpie) en specifieke luchtvochtigheid (waterdamp_enthalpie). Warme lucht kan meer waterdamp vasthouden dan koude lucht. Bijvoorbeeld, bij 10°C betekent 50% relatieve luchtvochtigheid 3.9 gram waterdamp per kilogram lucht. Maar bij 30°C komt 50% relatieve luchtvochtigheid overeen met 13.6 g/kg.

luchtvochtigheid grafiek op maat

Mensen merken veranderingen in de luchtvochtigheid goed op, bijvoorbeeld door natte kleren te drogen. Als ze langzaam drogen, is de luchtvochtigheid hoog; als ze snel drogen, is de luchtvochtigheid laag. Mensen kunnen de waterdamp_enthalpie niet direct waarnemen. In de herfst lijkt het vaak vochtiger dan in de zomer, maar eigenlijk is de waterdamp_enthalpie in de herfst lager dan in de zomer. De relatieve luchtvochtigheid buiten is echter hoger in de herfst, wat de mist en dauw verklaart. Als warme lucht met veel waterdamp afkoelt, condenseert de waterdamp en krijgen we regen. De relatieve luchtvochtigheid buiten is dan 100%, vaak in oktober. Na de winter is de waterdamp_enthalpie het laagst, terwijl deze na de zomer het hoogst is. Virusuitbraken kunnen zich voordoen op beide pieken van de seizoenen.

De afstand tussen goede en slechte relatieve luchtvochtigheid in huis is klein. Onder 30% bij kamertemperatuur is heel ongunstig, terwijl 50% optimaal is. Om de luchtvochtigheid te begrijpen, heb je meetgegevens nodig, zoals die worden weergegeven door een hygrometer of co₂-meter. Zelfs dan is het lastig het volledige plaatje te zien. De meter laat alleen de relatieve luchtvochtigheid en temperatuur zien. Het is voor niet-deskundigen moeilijk om te berekenen hoeveel waterdamp er in de lucht zit, omdat de berekeningen niet rechtlijnig zijn. Kijk maar naar de lijnen van gelijke relatieve luchtvochtigheid bij stijgende temperatuur in de "Psychrometric Chart" van de American Society of Heating, Refrigerating, and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE) hierboven. Droge lucht in de winter is belangrijk voor het binnenklimaat, maar je kunt het alleen echt begrijpen met de juiste gegevensweergave. Daarom zijn er zoveel datavisualisaties op deze website.

luchtvochtigheid grafiek op maat