HOME PROBLEEM OPLOSSING RISICOFACTOREN TECHNIEK NEDERLAND ERIC ALBERS
hyperverspreiding
superspreading event
luchtkwaliteit
luchtvochtigheid
ademhaling immuunsysteem
ventilatie
vermijd drukte
vermijd drukte

PROBLEEM

Griepvirussen en coronavirussen kunnen tijdens het griepseizoen luchtweginfecties veroorzaken. Luchtweginfecties komen steeds vaker voor. Mensen kunnen er behoorlijk ziek van worden en er zelfs aan overlijden. Het SARS-CoV-2 virus maakt duidelijk dat we behoefte hebben aan effectieve oplossingen om deze trend te keren. De politiek heeft momenteel geen goede oplossingen in de strijd tegen SARS-CoV-2. In afwachting van een vaccin worstelen politici met maatregelen om overbelasting van de ziekenhuiszorg te voorkomen. Veel organisaties ervaren daardoor ernstige beperkingen bij het faciliteren van samenkomsten.

Tijdens de coronacrisis werd duidelijk dat de medische beroepsgroep opmerkelijk weinig kennis heeft van de omstandigheden waaronder het coronavirus zich verspreidt in de omgeving. Medici richten zich volledig op de patiënt, dat is hun vakgebied. Ze willen de uitbraak van het coronavirus bestrijden door mensen te testen op aanwezigheid van het virus en door contacten tussen mensen te beperken. Dat het coronavirus in de winter tot overvolle ziekenhuizen leidt en in de zomer niet, is een belangrijk inzicht. De kans op ernstige klachten tijdens de zomer is klein. De kans op besmetting binnenshuis is bovendien veel groter dan de kans op besmetting buitenshuis.

"Tijdens de zomer is het virus minder gevaarlijk"

Zomer en winter, binnenshuis en buitenshuis dat zijn geen medische onderwerpen en daar hebben medici in Nederland geen mening over. Voor het inschatten en managen van de werkelijke risico’s voor zowel individuele personen als organisaties is dit echter een essentieel onderscheid. Het is de basis voor een effectief risicobeheer op uitbraken van SARS-CoV-2.

Op 5 augustus 2020 verscheen deze video van het Duitse tijdschrift "Die Zeit". Deze video geeft goed weer wat de internationale onderzoeken vertellen maar wat tot het corona-preventiebeleid van ons land slecht doordringt. Er zit wel een foutje in deze video. Het onderdeel luchtvochtigheid klopt niet.

OPLOSSING

Om tot een oplossing te komen moeten de risicofactoren die bijdragen aan verspreiding van SARS-CoV-2 in beeld worden gebracht. Dat realiseren we door te meten, data te verzamelen, risicomodellen te maken en inzicht te geven in de data.

"Met data als lijfwacht houden wij het coronavirus op afstand"

Virussen zoals SARS-CoV-2 verspreiden zich in de Nederlandse winter met name door de lucht via aerosolen. Aerosolen zijn microdruppels die mensen uitademen en die in de lucht blijven hangen. Het virus hangt in de lucht binnenshuis. Door de aerosolen weer in te ademen kun je besmet raken en loop je kans op een dubbele longontsteking. Ook mensen die nog geen klachten hebben en zich er dus niet van bewust zijn dat ze het virus dragen kunnen het virus uitademen. Besmetting via andere routes zoals druppel-contact of via voorwerpen is niet uitgesloten. Ernstige klachten echter, zoals longontstekingen, ontstaan door besmetting via aerosolen.

Het coronavirus verspreidt zich binnenshuis vooral wanneer er sprake is van slechte luchtverversing. In de winter is de lucht bovendien 'te droog', waardoor het virus zich effectiever kan verspreiden en ook gevaarlijker is.

RISICOFACTOREN

De risicofactoren binnenshuis zijn: droge lucht, slechte luchtverversing, drukte en kabaal. Goede luchtkwaliteit betekent de juiste luchtvochtigheid zodat het virus deactiveert en een ruime mate van luchtverversing zodat uitgeademde aerosolen worden afgevoerd.

De juiste luchtvochtigheid deactiveert het virus. Door wetenschappers van de universiteiten van Yale en Harvard in Amerika is daar veel onderzoek naar gedaan. Teken hier de Yale en Harvard petitie voor internationale richtlijnen. Een lage luchtvochtigheid bij samenkomsten binnenshuis vormt een hoog risico. Luchtvochtigheid kan worden gemeten met een CO2 meter.

De juiste mate van luchtverversing voert aerosolen af. De hoeveelheid aerosolen in de lucht kan men afleiden door de hoeveelheid CO2 deeltjes buitenshuis te vergelijken met de hoeveelheid CO2 deeltjes binnenshuis. Er wordt van uitgegaan dat de hoeveelheid uitgeademde CO2 deeltjes recht evenredig verband houdt met de hoeveelheid uitgeademde aerosolen.

Minder kabaal betekent dat er minder aerosolen worden uitgeademd. Minder drukte betekent dat er afstand kan worden gehouden tijdens spreken. Het virus in de lucht kan zich dan verdunnen en deactiveren. Om inzicht te krijgen in de drukte is het prima om vast te stellen hoeveel mensen in een bepaald vertrek aanwezig mogen zijn en bij te houden hoeveel er zijn geweest. Voor kabaal is het meten van het aantal decibel geluid in een vertrek een mogelijkheid. Er zijn onderzoeken die een indicatie geven hoeveel aerosolen mensen meer uitstoten naarmate ze meer hun stem verheffen.

TECHNIEK

MONITOR LUCHTVOCHTIGHEID, LUCHTVERVERSING, DRUKTE EN KABAAL

Voor luchtkwaliteit, drukte en kabaal zijn normen vastgesteld. Normen zijn waardevol als je die kunt vergelijken met de werkelijkheid. Daarom worden onze gegevens over de werkelijkheid verzameld in een eigen computersysteem. Dit computersysteem hebben we de "aerosolen controller" genoemd en geeft inzicht in de controle over de risicofactoren. De controle over de risicofactoren wordt ingeschat in een percentage. Dat percentage is tussen de 100% en 0%. Bij 100% zijn de risicofactoren maximaal onder controle.

Hieronder staan in figuur A de normen, daaronder in figuur B output uit de "aerosolen controller".

Figuur A. De normen.

aerosolen normen

Figuur B. De controle over luchtkwaliteit.

output luchtkwaliteit

Goede data krijgen wij via meerdere meetpunten die niet te ver uit elkaar liggen. Een goede data-analyse geeft ons vervolgens inzicht hoe de situatie te verbeteren. Voor analyse van de data maken wij gebruik van datavisualisaties zoals hierboven weergegeven.

Wij hebben 10 meetpunten gemaakt in onze panden. We hebben daarbij te maken met diverse methoden van verwarming, koeling, luchtverversing en luchtbevochtiging. Die methoden werken op elkaar in. Zo heeft het gebruik van airconditioning impact op de luchtvochtigheid en luchtverversing. Als het buiten windstil is verloopt de luchtverversing met de buitenlucht anders dan als het waait. Zo beïnvloedt het weer de luchtkwaliteit binnenshuis. Dat spel van de verschillende invloeden kunnen we beheersen door gebruik te maken van ons computersysteem. Zo kwamen we erachter dat we een tussendeur open moesten laten voor een betere luchtverversing.

"We werken aan bredere toepassing van onze oplossing"

CO2 meter API

CO2 meter API

Toegangscontrole API

Toegangscontrole API

Geluidsmeter API

Geluidsmeter API

NEDERLAND

Onderstaande kaart van Nederland laat de droogte van de lucht buiten zien en wordt achtmaal per dag ververst. Als de buitenlucht 'te droog' is dan is het tijd om de lucht binnenshuis te bevochtigen. De droogte van de buitenlucht is een indicatie voor de kwaliteit van de lucht binnenshuis.

Als de lucht buiten kouder wordt, bijvoorbeeld omdat het geen zomer meer is, dan is het tijd om binnenshuis de droogte van de lucht in de gaten te houden. Omdat de koude lucht buiten weinig water bevat, bevat ook de lucht binnenshuis al snel te weinig water. De levensvatbaarheid van het virus in de lucht is substantieel hoger bij te droge lucht binnenshuis. Te droge lucht faciliteert het virus en dat moet worden voorkomen, de luchtvochtigheid binnenshuis moet op orde zijn. Advies is om bij te droge lucht water te verdampen. Hiervoor zijn luchtbevochtigers en waterverdampers leverbaar.

BELEIDSVORMING

ONZE BIJDRAGE AAN DE SAMENLEVING

Bij beleidsmakers en politici was tijdens de coronacrisis sprake van een blinde vlek voor overdracht van het coronavirus door de lucht. Men nam aan dat het virus zich met name door druppel-contact verspreidde. Daarom is met de aerosolen twitter handle contact opgenomen met de 2e kamer fractieleider van de SGP en het RIVM over het onderwerp zingen in kerken. Op 7 mei 2020 zijn door Kees van der Staaij vanuit de 2e kamer vragen gesteld over het risico van zingen in kerken. Bij zingen worden veel aerosolen uitgestoten en in een aantal kerken heeft daardoor hyperverspreiding plaatsgevonden.

De beantwoording door Jaap van Dissel van het RIVM was zodanig dat de minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge rekening moest houden met het bestaan van aerosolen als risicofactor. Met aerosolen als risicofactor is in de anderhalvemeter-samenleving geen rekening gehouden.

De regering besloot dat sportscholen niet open konden totdat het outbreak management team (OMT) een advies gaf over aerosolen. Dit blijkt uit het kort geding dat de sportscholen hierover tegen de overheid hebben gevoerd. De samenleving wacht nog op een helder advies over aerosolen. Wij verwachten daarin een onderscheid in regelgeving voor binnen en buiten en voor zomer en winter.

ERIC ALBERS

Mijn uitdagingen zoek ik in het doorgronden van nieuwe nog onbekende onderwerpen met als doel een oplossing te maken. Ik heb een academische achtergrond en ruim 20 jaar werkervaring op het gebied van risicobeheer en informatietechnologie.

Eric Albers

Ik heb de coronacrisis vanaf het begin gevolgd en had alle vertrouwen in het RIVM en de specialisten in Nederland. Totdat ik een interview zag tussen Ad Verbrugge en Maurice de Hond bij 'De Nieuwe Wereld'. De hypothese dat het virus zich door de lucht verspreidt en niet via druppels vond ik heel aannemelijk. Dat was het begin van een zoektocht naar kennis van andere specialisten uit andere landen.

Ik heb nu een goed beeld hoe respiratoire virussen zich verspreiden. Ik leerde dat de verspreiding voor een groot deel door de lucht gaat. Ik heb de risicofactoren voor verspreiding door de lucht aardig in beeld. Die risicofactoren kan ik kwantificeren en aan een norm onderwerpen.

De normen werken om het risico op besmetting te beperken. Ik meet, verzamel data, maak risicomodellen en visualiseer data. Op basis van het verkregen inzicht bleek het soms eenvoudig om de situatie te verbeteren. Toch sta ik pas aan het begin van de leercurve en leer ik iedere dag meer over de werkelijke risico's.

Het is mijn intentie om de door mij ontwikkelde "aerosolen controller" beschikbaar te stellen als een service in de cloud. Door gebruik te maken van de API's kunnen meerdere panden worden aangesloten op het systeem. Wij zijn momenteel nog ik de ontwikkelingsfase. Wilt u snel aansluiten, neemt u dan contact met mij op, dan probeer ik u verder te helpen.

Eric Albers Lelystad, AlbersEric@outlook.com, twitter.com/aerosolen, DutchChart.com, SchaatsGrafiek.nl
Briefing