welkom risicomanagement wetenschap SARS-CoV-2

risicomanagement op basis van WHO en RIVM richtlijnen

Mijn naam is Eric Albers en ik creëer een beter inzicht in het risico op luchtweginfecties. Ik doe dat door inzicht te geven in de risicofactoren luchtkwaliteit, drukte en kabaal. De norm voor de luchtkwaliteit is 10 liter schone lucht per seconde per persoon bij 20°C en een relatieve luchtvochtigheid van 50%.

Met behulp van datavisualisaties creëer ik inzicht in de hoogte van het risico op een bepaald moment. Met dat inzicht kan het risico worden gemitigeerd. Daarmee maak ik de omgeving voor mijzelf en anderen veiliger. Mijn risicoanalyses sluiten aan op de door de WHO gepubliceerde routekaart voor het verbeteren van ventilatie en op de RIVM-richtlijnen. Ik genereer de volgende datavisualisaties:

Eric Albers

a. De Kaart van Nederland, toont de weersomstandigheden per provincie in de context van het risico op luchtweginfecties. De weersomstandigheden hebben een grote invloed op de luchtkwaliteit binnenshuis. De kaart van Nederland maak ik sinds het begin van de coronacrisis. Prognoses over de trend van het aantal besmettingen op basis van deze kaart zijn steeds correct gebleken. Op @aerosolen staan de kaarten en prognoses die ik tijdens de coronacrisis online heb gezet.

b. De Risicomatrix, toont het lokale risico op luchtweginfecties op basis van de lokale weersomstandigheden en het aantal positieve testen in mijn gemeente. Deze matrix geeft inzicht in het risico in mijn gemeente ten opzichte van een aantal andere Nederlandse steden.

c. Het Standaardmodel rekent de hoeveelheid energie uit die nodig is om voor één persoon de luchtkwaliteit aan de norm te laten voldoen. De totale energiebehoefte is recht evenredig gerelateerd aan het aantal aanwezige personen in een bepaalde ruimte. Tijdens koude winterse dagen kan de energiebehoefte dan zeer hoog worden. Een oplossing daarvoor is het inzetten van aanvullende luchtreiniging.

d. Het co₂-meter Dashboard maakt de data die met co₂-meters is verzameld eenvoudig toegankelijk. Ik gebruik gelijktijdig tien co₂-meters. De data worden getransformeerd zodat inzicht ontstaat in het verloop van de temperatuur, de absolute luchtvochtigheid en het aantal co₂-deeltjes. Door de data van de binnenruimten te vergelijken met de data van buitenlucht ontstaat inzicht in de HVAC-capaciteit per binnenruimte. Hierdoor wordt duidelijk welke verblijfen bij ongunstige weersomstandigheden beter niet gebruikt kunnen worden zonder aanvullende luchtreiniging.

a. Kaart van Nederland

kaart

b. Risicomatrix

risico per gemeente

c. Standaardmodel

energie behoefte per persoon

d. co₂-meter Dashboard

aco₂-meter Dashboard

Mijn risicomitigatie bestaat uit drie delen. Om te beginnen wordt s'morgens het risico ingeschat op basis van de datavisualisaties a, b en c. Die inschatting kan van invloed zijn op de te ondernemen activiteiten. Daarna worden gedurende de dag tien co₂-meters ingezet voor het operationele risicomanagement. Ieder verblijf heeft een eigen co₂-meter die iedere minuut de data logt. Op het regelmatig aflezen van de co₂-meters ben ik scherper als mijn datavisualisaties een hoog risico aangeven.

Ten slotte wordt maandelijks de data van de co₂-meters geladen in het co₂-meter Dashboard. Daarmee kan ik die data analyseren. Aan de hand van de analyse weet ik welke binnenruimten over de meeste HVAC-capaciteit beschikken. Ik weet dan ook welke ruimte ik het beste kan gebruiken bij de meest ongunstige omstandigheden. En ik weet voor welke ruimte een luchtreiniger een waardevolle investering is. Mijn oplossingen heb ik ontwikkeld binnen mijn Microsoft Cloud omgeving. Wilt u mijn kennis aan boord nemen voor uw organisatie dan ga ik daar graag over in gesprek. Ik ben tegen uurtarief inzetbaar en bereikbaar via e-mail: ericalbers@aerosolen.com

wetenschap

Griepvirussen en coronavirussen kunnen tijdens het griepseizoen luchtweginfecties veroorzaken. Luchtweginfecties komen steeds vaker voor. Mensen kunnen er behoorlijk ziek van worden en er zelfs aan overlijden. Het SARS-CoV-2 virus maakt duidelijk dat we behoefte hebben aan effectieve oplossingen om deze trend te keren. De politiek heeft in 2020 geen goede oplossingen in de strijd tegen SARS-CoV-2. In afwachting van een vaccin worstelen politici met maatregelen om overbelasting van de ziekenhuiszorg te voorkomen.

de normen
vermijd afgesloten ruimten
de normen
slechte luchtverversing
de normen
slechte luchtverversing
de normen
het gevaar van te droge lucht
de normen
het gevaar van te droge lucht
de normen
het gevaar van te droge lucht
de normen
vermijd drukte en kabaal
de normen
mondkapje

Tijdens de coronacrisis werd duidelijk dat de medische beroepsgroep opmerkelijk weinig kennis heeft van de omstandigheden waaronder het coronavirus zich verspreidt in de omgeving. Medici richten zich volledig op de patiënt, dat is hun vakgebied. Ze willen de uitbraak van het coronavirus bestrijden door mensen te testen en in quarantaine te plaatsen.

Dat ongunstige omstandigheden zoals een gebrek aan verse buitenlucht of een te lage absolute luchtvochtigheid geen medische onderwerpen zijn werd in 2020 pijnlijk duidelijk. We hoorden medici in Nederland daar zelden over. Voor het inschatten en managen van de werkelijke risico’s zijn de omstandigheden waaronder het virus zich verspreidt echter van essentieel belang.

Dat het coronavirus in de winter tot overvolle ziekenhuizen leidt en in de zomer niet is een belangrijk inzicht. De kans op ernstige klachten tijdens de zomer is klein. De kans op besmetting binnenshuis is groter dan de kans op besmetting buitenshuis. Slechts 1 op de 1000 besmettingen vindt buiten plaats. De kans op besmetting via voorwerpen is minimaal. Dat betekent dat elk contact met een besmet oppervlak minder dan 1 op 10.000 kans heeft om een infectie te veroorzaken.

Virussen zoals SARS-CoV-2 verspreiden zich in het Nederlandse zeeklimaat met name door de lucht via aerosolen. Dat zijn microdruppels die mensen uitademen en die in de lucht blijven hangen. Het virus hangt in de lucht binnenshuis. Door de aerosolen weer in te ademen kun je besmet raken en loop je kans op een longontsteking. Ook mensen die nog geen klachten hebben en zich er dus niet van bewust zijn dat ze het virus dragen kunnen het virus uitademen.

Het oplopen van een longontsteking moet worden voorkomen. Dat kan door het virus de ruimte te geven om te deactiveren in de omgeving waar we samenkomen. Hiervoor moeten we de luchtvochtigheid en de ventilatie monitoren. Een te lage luchtvochtigheid in combinatie met slechte ventilatie is gevaarlijk. Als een besmet persoon onder die omstandigheden het virus uitademt kan het virus in de lucht blijven hangen in een grote hoeveelheid zeer kleine deeltjes. Het virus kan zo afstanden afleggen en in de lucht overleven. Hierdoor bestaat de kans dat anderen het virus diep inademen en zo een ernstige longontsteking oplopen.

Het probleem van een te lage luchtvochtigheid in combinatie met een slechte ventilatie doet zich met name voor tijdens de winterperiode. Naarmate de temperatuur daalt is meer energie nodig om de lucht van buiten te laten voldoen aan de normen. Moderne Nederlandse gebouwen zijn goed geïsoleerd en kunnen met een beperkte HVAC-capaciteit worden verwarmd in de winter. Dat betekent echter ook dat veel gebouwen in de maanden januari, februari en maart niet de HVAC-capaciteit bezitten om zowel de temperatuur de luchtvochtigheid als de ventilatie aan de norm te laten voldoen. Luchtreiniging kan dan een oplossing zijn om het risico te verminderen.

Op 5 augustus 2020 verscheen deze video van het Duitse tijdschrift "Die Zeit". Deze video geeft goed weer wat de internationale onderzoeken vertellen maar wat in 2020 nog moeilijk doordrong tot het corona-preventiebeleid van Nederland. Er zit wel een foutje in deze video. Koude lucht voelt vochtig aan omdat het amper water opneemt als waterdamp. Koude lucht is echter per definitie droog en dus is spreken over koude vochtige lucht niet correct.

video van "die zeit"

De risicofactoren binnenshuis zijn: gebrek aan verse lucht een lage luchttemperatuur en een te lage absolute luchtvochtgheid. Hiervoor heeft de internationale wetenschap normen opgesteld. Het risico neemt verder toe door drukte en kabaal. Daarvoor zijn ook normen bekend zoals de Nederlandse anderhalve-meter-maatregel.

De juiste luchtvochtigheid deactiveert het virus. Door wetenschappers van de universiteiten van Yale en Harvard in Amerika is daar veel onderzoek naar gedaan. Teken hier de Yale en Harvard petitie voor internationale richtlijnen. Een lage luchtvochtigheid bij samenkomsten binnenshuis vormt een hoog risico. Er zijn diverse methoden om de luchtvochtigheid te verhogen. Van eenvoudige methoden zoals het ophangen van natte handdoeken over de verwarming tot het inzetten van geavanceerde apparaten. Voor iedere omgeving is een passende oplossing te bedenken.

De juiste mate van luchtverversing voert aerosolen af. De hoeveelheid aerosolen in de lucht kan men afleiden door de hoeveelheid co₂ deeltjes buitenshuis te vergelijken met de hoeveelheid co₂ deeltjes binnenshuis. Er wordt van uitgegaan dat de hoeveelheid uitgeademde co₂ deeltjes recht evenredig verband houdt met de hoeveelheid uitgeademde aerosolen.

Ik verzamel van onze eigen binnenruimten de data met behulp van co₂-meters. Vanaf de zomer van 2020 log ik in een tiental verblijven iedere minuut de data. Zo kregen ik veel inzicht in de relatie tussen de weerscondities, de luchtkwaliteit binnenshuis en de tweede golf van de pandemie. Ik kon de wetenschappelijke kennis van de Amerikaanse universiteiten Yale en Harvard daarover toetsen. Die kennis bleek prima toepasbaar.

SARS-CoV-2

Tijdens de coronacrisis heb ik mij ingezet voor een beter inzicht in de werkelijke verspreidingsrisico's van SARS-CoV-2. Ik heb de coronacrisis vanaf het begin gevolgd en had alle vertrouwen in het RIVM en de specialisten in Nederland. Totdat ik een interview zag met Maurice de Hond bij "De Nieuwe Wereld". Zijn hypothese was dat het virus zich door de lucht verspreidt en niet via druppels en waterspetters. Ik vond dit heel aannemelijk. Dat was het begin van een zoektocht naar kennis van andere specialisten uit andere landen. Die kennis heb ik voor een groter publiek beschikbaar gemaakt met deze website.

Bij beleidsmakers en politici was tijdens de coronacrisis sprake van een blinde vlek voor de overdracht van het coronavirus door de lucht. Men nam aan dat het virus zich met name door waterspetters verspreidde. Daarom heb ik met de @aerosolen Twitter handle contact opgenomen met de Tweede Kamer fractieleider van de SGP en het RIVM over het onderwerp zingen in kerken. Op 7 mei 2020 zijn door Kees van der Staaij vanuit de Tweede Kamer vragen gesteld over het risico van zingen in kerken. Bij zingen worden veel aerosolen uitgestoten en in een aantal kerken heeft daardoor hyperverspreiding plaatsgevonden. De foto onderaan de website is die bewuste dag gemaakt en door de Tweede Kamer online gezet.

tweet van de minister

minister

De beantwoording door Jaap van Dissel van het RIVM was zodanig dat de minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge rekening moest houden met het bestaan van aerosolen als wijze van verspreiding van het virus. Met aerosolen is in de anderhalvemeter-samenleving geen rekening gehouden.

De regering besloot dat sportscholen niet open konden totdat het outbreak management team (OMT) een advies gaf over aerosolen. Dit blijkt uit het kort geding dat de sportscholen hierover tegen de overheid hebben gevoerd. De samenleving wacht nog op een helder advies over aerosolen. Wij verwachten daarin een onderscheid in regelgeving voor binnen en buiten en voor zomer en winter. Helaas is er na de zomer niets meer gedaan met het inzicht dat het virus zich door de lucht verspreidt, dat inzicht is door de premier terzijde geschoven.

De uitbraak in het najaar van 2020 zag ik aankomen omdat mijn kaart van Nederland rood werd. Dat gebeurde voor het eerst op 17 september 2020. Het was nog prachtig weer maar de buitenlucht werd erg droog. Met die ervaringen deed ik op 8 november een eerste voorspelling. In mijn eerste voorspelling voorspelde ik een trendbreuk in de toen nog dalende lijn van het aantal besmettingen omdat het weer minder gunstig werd. Die voorspelling kwam uit.

Daarna deed ik een tweede voorspelling, op basis van de data was ik vrij zeker dat vanaf 25 november 2020 een stijging zichtbaar werd in het aantal besmettingen. Vanaf 19 november 2020 stroomde de eerste echt koude en droge winterlucht Nederland binnen en de weersvoorspellingen kondigden meer ongunstige dagen aan met temperaturen in de nacht vlak boven het vriespunt. Ik logde iedere dag op @aerosolen een kaart met de droogte van de buitenlucht en een grafiek met het verloop van het aantal besmettingen. Op 14 december was het aantal besmettingen zo hard gestegen dat er een totale lockdown van vijf weken werd afgekondigd. Die lockdown duurde uiteindelijk de hele winter en een deel van het voorjaar.

eerste voorspelling

aerosolen normen

tweede voorspelling

aerosolen normen

Op 13 februari 2021 veranderde de koers van de premier. Mark Rutte geeft dan aan dat er te weinig oog geweest was voor mensen die kritisch waren op het coronabeleid. Hij zegt dan: “En er is ook een deel, en dat is een deel dat we te lang niet hebben gezien. Daar zijn we eigenlijk pas in mei mee in gesprek gegaan. Ik noem als voorbeeld even Maurice de Hond. Dat zijn mensen die helemaal niet dat virus ontkennen, maar die wel kritisch waren over de aanpak."

Op 23 februari 2021 is mijn kaart van Nederland voor het eerst sinds de winter groen. Het voorjaar viel verassend vroeg het land binnen. Op de persconferentie op de avond van 23 februari gaf premier Rutte aan dat we in een fase van de crisis zitten waarin hij bereid is risico’s te nemen. Hij kondigde de eerste versoepelingen na de winter aan. Hij ging daarmee voorbij aan de modellen van het RIVM die een derde golf voorspelden vanwege de Britse variant van het virus. Eén zomerse dag in februari maakt natuurlijk geen zomer. Pas vanaf de maand mei is mijn kaart van Nederland langdurig groen.

In april ontstaat daardoor irritatie in de samenleving. Verwachte versoepelingen gaan niet door. De hele maand april waren de omstandigheden ongunstig. Het was buiten koud en de lucht was droog. Besmettingen liepen op tot 9648 positieve testen op 22 april. Op 9 mei 2021 slaat het weer om. De kaart wordt groen. Er worden versoepelingen aangekondigd voor activiteiten die buiten plaatsvinden. Het gevoerde beleid 'van buiten naar binnen' is dan in lijn met wat op deze website staat beschreven over de risicofactoren. In de rapportage van het RIVM over de periode van 12 tot 18 mei 2021 staat dat het aantal gemelde personen met een positieve coronatestuitslag daalde met 25% ten opzichte van de kalenderweek daarvoor.

De versoepelingen die in het voorjaar volgden veroorzaakten geen stijging in het aantal besmettingen. De terassen zaten vol. Toen in de zomer clubs en discotheken opengingen liepen de besmettingen echter ongekend snel op. Dit was een extra bevestiging dat drukte in een slecht geventileerde binnenruimte met veel kabaal een groot risico geeft op hyperverspreiding.

Nieuwe maatregelen blijven niet uit. Niet alleen werden de clubs en discotheken weer gesloten ook entertainment, zoals liveoptredens en harde muziek, werd verboden. Voor het eerst was de risicofactor kabaal te herkennen in het beleid. Op 12 juli 2021, meer dan een jaar na het oprichten van deze website, roepen twintig wetenschappers premier Rutte op om ventilatie serieuzer te nemen als maatregel tegen de verspreiding van corona.

Op 14 juli is ook de Tweede Kamer overtuigd van het belang van een goede luchtkwaliteit in de strijd tegen SARS-CoV-2. De Tweede kamer neemt die dag een motie aan die de regering oproept de juiste ventilatie te verlangen in horeca, scholen, bedrijven en winkels.